De Slavernij in oost en west

“Vanaf het eind van de zestiende eeuw tot ver in de negentiende eeuw was de stad Amsterdam betrokken bij slavenhandel en slavernij.”

Met deze stelling opent het recent verschenen ‘Amsterdam onderzoek’ naar de rol van het Amsterdamse bestuur in de Slavernij. Deze bundel is het resultaat van dat onderzoek dat in 2019 door het Amsterdams gemeentebestuur werd verzocht met betrekking tot het slavernijverleden en de rol van het Amsterdams bestuur binnen de slavernij in zijn geheel. Aan de hand van vele bijdrages van onderzoekers uit allerlei velden biedt deze bundel een ‘grondig overzicht van de stand van zaken’, volledig aansluitend bij de belangstelling voor de omgang met het slavernijverleden en de doorwerking ervan in het heden. Met duidelijke taal geeft het een noodzakelijke basis voor de weg naar een toekomst waarin de kwalijke restanten uit het verleden een plaats in het heden kunnen krijgen.

Door de nadruk te leggen op verschillende vormen van omgang met het verleden, biedt deze bundel aan de hand van 38 artikelen een genuanceerde terreinverkenning om het onderwerp bespreekbaar te maken aan de hand van een wetenschappelijke basis. Zo gaat Dienke Hondius, universitair docent Geschiedenis aan de Vrije Universiteit, in op ‘de ideeën over zwarte mensen die gebruikt werden om de slavernij te verdedigen, en de lange doorwerking van dit soort ideeën op de vorming van hedendaags racistisch gedachtegoed’. De machtsverhouding die ontstaat uit het plaatsen van de ‘Ander’, zoals met Maand van de Geschiedenis een belangrijk thema was, komt in deze bundel dan ook ontzettend goed naar voren. Hoe collectief omgegaan werd met slavernij, en de schrijnende invloed ervan op vandaag de dag.

Het mooie van deze bundel is dat het zeer breed opgezet is, waardoor alomvattend gekeken kan worden naar niet alleen economische geschiedenis, maar ook naar politieke, sociale, culturele en maatschappelijke doorwerkingen van de slavernij in Amsterdam en Nederland in haar geheel. ‘Ontkenning van zowel de huidige verschijningsvormen als de historische wortels van racisme zorgde ervoor dat we in Nederland nauwelijks gekomen zijn tot een gemeenschappelijke taal en gedeelde noemers om deze discussie te voeren,’ aldus de inleiding.  Deze boeiende bundel maakt hier de weg voor vrij.

Pepijn Brandon, Guno Jones, Nancy Jouwe en Matthias van Rossum – De Slavernij in Oost en West