Moederstad. Jakarta, een familiegeschiedenis

Mijn stamboom is compleet, het makkelijke werk is gedaan. Maar het beeld dat ik heb van de moederstad én de rol van mijn familie in de geschiedenis daarvan is nog zeer tweedimensionaal. Het leeft allemaal nog niet. Als ik meer wil weten, moet ik terug naar Jakarta.” (p. 18)

Dit boek is een levendige, anekdotische geschiedenis waarin de eigen diversiteit en de diversiteit van de geschiedenis centraal staat. Dröge koppelt het verleden met het heden door de wisselwerking van een anekdotisch reisverhaal met gedetailleerd archiefonderzoek naar de eigen familiestamboom en de omgeving waarin die familie woonde en werkte. Het is een missie om het verleden te doen leven voor het voor altijd verloren is, en tegelijkertijd de eigen diversiteit een plaats te geven. Het doorbreekt traditionele aannames dat een Nederlandse afkomst per definitie Nederlands is. Een stamboom als die van Dröge is exemplarisch voor de hele mensheid. Er zijn óveral vertakkingen en verhalen, aan alle kanten van de etnisch culturele scheidingen die zo leidend zijn geweest in het Nederlandse koloniale denken. 

Slaven zijn een abstractie voor de moderne mens. Net zoals we weinig gevoel hebben bij de slag bij Nieuwpoort of gladiatorengevechten, zijn horigen en lijfeigenen vooral een papieren construct. We kunnen ons proberen voor te stellen hoe afschuwelijk het was, maar we voelen in ons zijdezachte leven de echte pijn niet. Nu de kans aanzienlijk is dat ik slaven onder mijn voorouders heb, is de afstand in elk geval weg.” (p. 124)

De chronologische structuur van het verhaal, met afwisselend de ontdekkingen en verhalen over het hedendaagse Jakarta, maken deze familiegeschiedenis veel meer dan alleen een persoonlijk verhaal. Het toont een heel compleet beeld van de Nederlandse aanwezigheid in Batavia en hoe die aanwezigheid door te trekken is naar het heden. Van de eerste VOC-lieden die voet op de onbekende grond zetten (en ter plaatse dood en verderf saaien), tot de kansen die voor iedereen uit de regio ontstaan, en de gemengde familie relaties die vorm krijgen, krijgt iedereen een rol en een persoonlijkheid in een stuk geschiedenis die uitermate boeiend is om het heden te duiden.

De geschiedenis ligt vaak slechts centimeters onder het dunne laagje heden. Je hoeft op sommige plekken niet eens te graven om eeuwen terug te gaan en iets opmerkelijks te vinden.” (p. 323)

Het persoonlijke uitgangspunt van Dröge om onderzoek te doen naar het eigen DNA komt in eerste instantie wat naïef over en is een twijfelachtige basis voor een uitgebreide familiegeschiedenis, maar gaandeweg krijgt het prachtig vorm en komt er duidelijk veel diepgravend archiefonderzoek aan te pas, gecombineerd met een kundig soort journalistieke zoektocht in het huidige Jakarta. Dit boek heeft alle ingrediënten om te zorgen voor een vermakelijke en boeiende anekdotische geschiedenis van enkele eeuwen in Batavia en later Jakarta. Dat het zo dicht op de personen blijft, met hier en daar een contextuele uitstap, houdt het ontzettend leesbaar.

De toegankelijkheid en de uitstekende schrijfwijze maken dit een erg goed historisch verhaal, waar veel mensen inspiratie en herkenning uit kunnen halen. Een zeer geslaagde familiegeschiedenis en een zeer geslaagde geschiedenis van de Nederlandse aanwezigheid in Jakarta.

Philip Dröge – Moederstad. Jakarta, een familiegeschiedenis (2021)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s