Oktober – Maand van de Geschiedenis

Het idee van ‘het Westen’ tegenover een ‘Ander’ is nog altijd een diepgewortelde notie in het denken van velen. Het Westen is daarmee gekoppeld aan het idee van superioriteit en exceptionaliteit. Het is het gebied waar de moderne politiek haar oorsprong vond, waar industrialisatie plaatsvond, waar ongekende wetenschappelijke ontwikkeling een enorme welvaartstijding in gang zette. Maar vooral was het het voorbeeld voor de rest van de wereld, aldus ‘het Westen’. In Orientalism (1978) schreef Edward Said hoe het Oosten als idee werd vormgegeven ín het Westen, door de projectie van superieure noties. Het vormde een groot onderdeel van de expansiedrift van grootmachten als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Spanje, Nederland en de Verenigde Staten.

In ‘onderontwikkelde’ werelddelen, gehouden tegen de maatstaf van ‘het Westen’, bestaat imperialisme en kolonialisme nog steeds, in veel verschillende vormen. Toch heeft het nog altijd grond in de historische ontwikkeling van het idee van ‘het Westen’, bedacht door Westerse politici en filosofen rond het begin van de twintigste eeuw.

Het thema van de Maand van de Geschiedenis 2020 is ‘Oost-West’. Kolonisatie, Koude Oorlog, Midden-Oosten, migratie en slavernij. Het zijn allemaal onderwerpen die op historiografische wijze in een bijzonder perspectief geplaatst kunnen worden als men kijkt naar de basis van bepaald denken in tegenstellingen tussen Oost en West, en hoe dergelijke denkbeelden doorgang hebben gevonden in alledaags denken op dit moment.

Onder Besprekingen vind je een artikel over het idee van Westerse moderniteit als tautologie. Over hoe het Westen gelijkgeschakeld is aan het idee van moderniteit. Het is een cultureel historische verkenning naar de manier hoe gekeken kan worden naar het concept Westerse moderniteit in globaal perspectief.